Nieuws

Het begrip ‘politiek gevoelig’ in ons omgevingsrecht is ongrijpbaar. Of toch niet helemaal?

“Dit dossier ligt politiek gevoelig in onze gemeenteraad.” Of: “Het verlenen van deze omgevingsvergunning ligt heel politiek gevoelig.” Maar wat betekent dat nou precies? Politiek gevoelig. De Raad van State worstelt hier ook mee, maar geeft nu ook aan wat ’t in elk geval niet betekent.

Stickertje
Tja, wanneer een dossier of een omgevingsvergunning nou precies politiek gevoelig ligt? Hoe is dit te duiden? Als je al een tijdje meeloopt in dit vak, dan krijg je er wel een gevoel bij. Zeker.

Maar als je aan mij vraagt aan welke criteria een dossier precies moet voldoen om er het stickertje ‘politiek gevoelig’ op te plakken…?
Goed, wanneer we in de praktijk moeten weten wat een begrip in ons omgevingsrecht betekent, dan val je automatisch terug op rechtsbronnen. Dus denk hierbij aan wetgeving, wetsgeschiedenis of jurisprudentie natuurlijk.

Voor zover ik weet kun je in onze Kamerstukken over de wetten van ons omgevingsrecht echter niet afleiden wat het begrip ‘politiek gevoelig’ inhoudt. Het zal echt wel een keer genoemd zijn, maar niet exact geduid.

Ook de jurisprudentie van de Raad van State noemt dit begrip nauwelijks. Begrijpelijk, het wordt niet in de wetten van ons omgevingsrecht genoemd. En onze hoogste bestuursrechter geeft ‘slechts’ een oordeel en uitleg hoe we deze wetten moeten interpreteren en toepassen wanneer we met omgevingsvergunningen of bestemmingsplannen aan de slag gaan. Het begrip ‘politiek gevoelig’ zie je daarom niet in de jurisprudentie terugkomen wanneer het gaat om tekst & uitleg over wetgeving.

Maar het begrip ‘politiek gevoelig’ komt weleens in lokale regelingen voor. Bijvoorbeeld in een mandaatregeling voor besluiten in ons omgevingsrecht.

Daarnaast zie je het criterium ‘politiek gevoelig’ ook zo nu en dan terugkomen in aanwijzingsbesluiten van de gemeenteraad. Vanuit zijn bijzondere bestuurlijke verantwoordelijkheid (in de zin van artikel 2.27 Wabo) moeten B&W eerst een verklaring van geen bedenkingen aan de raad vragen, voordat ze een omgevingsvergunning kunnen verlenen om af te wijken van het bestemmingsplan (en ik heb het hier alleen over de ‘grote’ afwijkingen). En in het aanwijzingsbesluit geeft de raad dan aan bij welke categorieën van gevallen die ‘zegen’ wel/niet nodig is. Het criterium ‘politiek gevoelig’ wordt dan gebruikt om aan te geven dat B&W in zo’n geval wel een verklaring van geen bedenking van de raad nodig hebben.

En dan zie je toch ook dat zelfs de wijze dames en heren van de Raad van State met dit begrip worstelen.

Shredder

Zo heeft de Raad van State ooit (op 6 augustus 2003, nr. 200301625/1) een keer een gemandateerd besluit van B&W onderuitgehaald. Deze bestuursrechter had namelijk geen idee of dit besluit wel of niet gemandateerd kon worden afgedaan. De mandaatregeling bepaalde namelijk dat bij politiek gevoelige zaken dit niet mocht.
Het stond echter niet vast wat ‘politiek gevoelig’ was. De mandaatregeling was daarmee in strijd met de regels die de Algemene wet bestuursrecht stelt aan mandaatregelingen. Gevolg was dat het gemandateerde besluit door de shredder werd gehaald.

En toch heeft onze hoogste bestuursrechter onlangs het begrip ‘politieke gevoeligheid’ enigszins ingekleurd. In het geding was een omgevingsvergunning voor de herbouw van een boerderij in Coevorden. Met name de wijziging van de functie ‘wonen’ naar ‘horeca’ was voor de omwonenden een dingetje. Hiervoor was een ‘grote’ afwijkingsvergunning van het bestemmingsplan noodzakelijk.

Dat was volgens de omwonenden echter niet genoeg. Het aanwijzingsbesluit van de gemeenteraad waarin categorieën van gevallen werden opgesomd, wanneer B&W geen verklaring van geen bedenkingen nodig hadden, gaf aan dat deze categorieën niet toepasbaar waren wanneer er sprake was van een hoge mate van politieke gevoeligheid.
De Raad van State was echter niet onder de indruk. “Dat de beoogde horecafunctie gevoelig ligt bij omwonenden, betekent nog niet dat het college deze had moeten duiden als ‘in hoge mate politiek gevoelig” Aldus de Raad van State. Een verklaring van geen bedenkingen door de raad was dus niet vereist.

Ik kan me echter voorstellen dat een college bij een dossier dat veel weerstand oproept bij omwonenden dit dossier als ‘politiek gevoelig’ bestempelen. Maar weet nu dat onze hoogste bestuursrechter hier anders over denkt.

Bron: ABRvS 20 september 2017, nr. 201605303/1/A1

Frank HabrakenHet begrip ‘politiek gevoelig’ in ons omgevingsrecht is ongrijpbaar. Of toch niet helemaal?