Nieuws

Wat is nu de peildatum van een ‘nieuwe’ tijdelijke omgevingsvergunning om af te wijken van een bestemmingsplan?

Een mooi staaltje (wets)geschiedenisles van de Raad van State

Zo, einde discussie! Welke discussie? Nou, vanaf welk moment de termijn van een ‘nieuwe’ tijdelijke omgevingsvergunning (sinds het ‘nieuwe’ Besluit omgevingsrecht) nu begint te lopen.

Sporadisch stak deze discussie in de praktijk nog wel eens de kop op. Vooral wanneer de tijdelijke activiteit (gebruik of gebruik gecombineerd met bouwen) al illegaal aanwezig was. Dus voordat de tijdelijke vergunning was verleend.

‘Rekenmeesters’

In de zaak die gisteren door de Raad van State was afgerond ging het om een tijdelijke omgevingsvergunning voor het bouwen en in stand houden van een compleet winkelcentrum. Hiervoor was al in juli 2008 een artikel 17 WRO-vrijstelling verleend en wel voor 5 jaar. Vervolgens had het college in maart 2015 opnieuw een tijdelijke vergunning verleend. Deze keer met een tijdelijke omgevingsvergunning in de zin van het Besluit omgevingsrecht.

De ‘rekenmeesters’ onder ons concluderen natuurlijk dat het winkelcentrum bijna 2 jaar illegaal aanwezig is geweest. Maar goed.

Enfin, de nieuwe tijdelijke vergunning was nu voor 10 jaar verleend. Dus tot maart 2025. Dat komt ook overeen met de maximale termijn die een tijdelijke omgevingsvergunning in de zin van (artikel 4, elfde lid, van bijlage II van) het Besluit omgevingsrecht mag hebben.

Maar ook in deze zaak werd gediscussieerd vanaf welk moment deze tijdelijke omgevingsvergunning dan begint te lopen.

Aanhangers van de ‘soepele’ leer (in deze zaak bijvoorbeeld de appellanten) zijn van mening dat de wetsgeschiedenis van het Besluit omgevingsrecht bepaalt dat het ‘nieuwe’ Besluit omgevingsrecht breekt met de jurisprudentie over de ‘oude’ tijdelijke vergunning, de zogenaamde artikel 17 WRO-vrijstelling.

Maar de rechtbank en vervolgens de Raad van State zijn van mening dat de wetgever heeft beoogd te bepalen dat slechts voor een periode van maximaal tien jaar met gebruik van de bevoegdheid van artikel 4, elfde lid, van bijlage II van het Besluit omgevingsrecht kan worden afgeweken van het bestemmingsplan. In deze zaak kom je dan uit op juli 2018.

Logisch

Opvallend is dat deze bestuursrechters zich eveneens baseren op de wetsgeschiedenis van het Besluit omgevingsrecht. Maar met dat verschil dat de rechters kijken naar de specifieke wetsgeschiedenis van artikel 4, elfde lid, van bijlage II van het Besluit omgevingsrecht. Dit artikel vormt namelijk de grondslag voor de tijdelijke omgevingsvergunning die in deze zaak ter discussie stond. De appellanten haalde er vooral de wetsgeschiedenis van andere artikelen van de Wabo en het Besluit omgevingsrecht bij.

Kortom, de termijn van tien jaar van de ‘nieuwe’ tijdelijke omgevingsvergunning begint op de datum waarop de met het bestemmingsplan strijdige bouw of het daarmee strijdige gebruik een aanvangt neemt.

Voor wat betreft de aanvang van de termijn van een tijdelijke omgevingsvergunning in de zin van het Besluit omgevingsrecht breken de bestuursrechters dus niet met de jurisprudentie over de ‘oude’ tijdelijke vergunning, de artikel 17 WRO-vrijstelling.

Hierbij speelt ook een rol dat het gebruik van de bevoegdheid om een tijdelijke omgevingsvergunning te verlenen met minder waarborgen is omkleed dan wanneer de omgevingsvergunning zou worden verleend met een omgevingsvergunning voor een ‘grote en permanente’ afwijking van het bestemmingsplan (in de zin van artikel 2.12, eerste lid, aanhef en onder a, onder 3º, van de Wabo).

Voor bestaande legale of illegale afwijkingen van het bestemmingsplan is het niet de bedoeling een nieuwe aanvangsdatum in het leven te roepen. Anders zou de totale tijdsduur van de afwijking van het bestemmingsplan veel langer kunnen zijn dan de door de wetgever beoogde tien jaar. En dan kunnen bestaande illegale situaties door een procedure met minder rechtswaarborgen worden voortgezet. Nee, als je dat wil, dan moet er maar een omgevingsvergunning voor een ‘grote en permanente’ afwijking van het bestemmingsplan worden verleend.

Een mooi staaltje (wets)geschiedenisles van de Raad van State. Wil je weten wat nou precies de bedoeling is van een wetsartikel, kijk dan eerst en vooral naar de wetsgeschiedenis van het artikel zelf. Het is zo logisch!

Bron: ABRvS 22 februari 2017, nr. 201601791/1/A1

Frank HabrakenWat is nu de peildatum van een ‘nieuwe’ tijdelijke omgevingsvergunning om af te wijken van een bestemmingsplan?