Nieuws

Nieuwe kozijnen plaatsen? Is dit nou gewoon onderhoud of vergunningplichtig?

Vaak een kwestie van: gaat er een deurtje dicht, dan gaat er een raampje open

Als je denkt dat je onder het ‘Wabo-tijdperk’ zomaar je kozijnen kunt vervangen, dan moet je maar eens goed het Besluit omgevingsrecht uitpluizen.

Zo denk je dat er een deurtje dicht gaat (en geen vergunning nodig hebt), maar dan gaat er vaak ergens anders een raampje open (en heb je toch een of andere vergunning nodig).

Vervangen die hap
Goed, wanneer de kozijnen zich alleen aan de achtergevel bevinden, dan is het gemakkelijk. Vervangen die hap! Je hebt geen bouwvergunning nodig. En als iemand moeilijk doet, zwaai zo nodig met bijlage II, artikel 2, zevende lid Besluit omgevingsrecht (Bor). Officieel betekent dit dat je geen omgevingsvergunning voor bouwen of afwijken van een bestemmingsplan hoeft aan te vragen.

Ook wanneer je vanuit de zijgevel – helaas – niet uitkijkt op bijvoorbeeld een park (in ieder geval een ‘openbaar toegankelijk gebied’), dan kun je met dit artikel een discussie gauw smoren. Ook dan heb je geen bouwvergunning nodig. Hetzelfde verhaal geldt voor het vervangen van kozijnen in bijgebouwen.

Voor degenen die in een monumentaal pand wonen en geen zin hebben om een vergunning aan te vragen: ik zou toch nog even doorlezen…

Cumulatief
Maar wat nu als je je kozijnen aan de voorgevel wil vervangen? Het eerdergenoemd artikel biedt dan geen oplossing meer. ‘Nou, dan zie ik dit toch als gewoon onderhoud? Kijk, gewoon onderhoud staat zelfs bovenaan de lijst van vergunningvrije activiteiten (zie bijlage II, artikel 2, eerste lid Bor)!’

Tja, een paar jaar geleden zou je onder de oude Woningwet misschien een punt hebben gehad. Toen was ‘gewoon onderhoud’ inderdaad vergunningvrij. Punt!

Maar ook toen ontstonden er al discussies over het vergunningvrije karakter van het repareren en vervangen van kozijnen. In 2003 werd er daarom in een circulaire van Vadertje Staat (MG 2003-25) verteld wanneer het vervangen van kozijnen als ‘gewoon onderhoud’ werd gezien en wanneer niet. In een notendop: dat was alleen het geval wanneer de detaillering, profilering en vormgeving van de kozijnen gelijk bleven.

Deze randvoorwaarden van gelijke detaillering, profilering en vormgeving kun je natuurlijk voor elk soort ‘gewoon onderhoud’ van toepassing verklaren. En zo geschiedde ook. Deze randvoorwaarden van ‘vergunningvrij gewoon onderhoud’ werden in 2011 in het Besluit omgevingsrecht opgenomen (codificatie vind je terug in Staatsblad 2011, 339).

Maar let op! Deze randvoorwaarden (detaillering, profilering en vormgeving) moet je cumulatief lezen. De detaillering van het gewoon onderhoud moet dus hetzelfde zijn, maar dat geldt óók voor de profilering én de vormgeving. En dit luistert heel nauw.

Zo heeft onze hoogste bestuursrechter vorige maand nog bepaald dat je ‘gewoon onderhoud’ alleen vergunningvrij mag zien, wanneer aan alle 3 de voorwaarden is voldaan. In die zaak werden er kozijnen (die niet vergunningvrij waren in de zin van het eerdergenoemd artikel 2, zevende lid Bor) geplaatst die een andere profilering hadden dan de oude kozijnen. Pech gehad (voor de initiatiefnemer natuurlijk).

Niet vergunningvrij dus, waardoor er een hele esthetische en juridische discussie ontstond over de vraag of deze vervanging van kozijnen niet in strijd was met de welstandscriteria van de betrokken gemeente. In het verdere verleden werden er wel vaker van deze discussies gevoerd. Zeker toen de eerste kunststofkozijnen op de markt kwamen.

Gevaarlijk
‘Ok, maar we kennen in het Bor toch nog een vergunningvrije restcategorie (zie bijlage II artikel 3, achtste lid Bor)? Je weet wel: je mag een bouwwerk (bouw)vergunningvrij veranderen wanneer de oppervlakte en het bouwvolume niet wordt uitgebreid en de draagconstructie en brandcompartimentering niet wordt veranderd. Het vervangen van kozijnen valt hier toch onder?’

Nee, sorry. Ook daarmee red je het niet. In bijlage II, artikel 5 Bor staan immers nog bijzondere bepalingen die het vergunningvrije karakter van de bouwactiviteiten welke netjes staan opgesomd in artikel 2 en 3 (van bijlage II Bor natuurlijk weer) nuanceren. En in dat artikel 5 staat onder het vijfde lid dat je de vergunningvrije restcategorie (van bijlage II artikel 3, achtste lid Bor) op je buik kunt schrijven wanneer het ‘gewoon onderhoud’ niet voldoet aan alle randvoorwaarden: detaillering, profilering én vormgeving dus!

Dit geval geeft overigens nog eens aan dat het ‘gevaarlijk’ is om de wet maar half te lezen.

Het komt er eigenlijk op neer, dat wanneer je je kozijnen vervangt waarbij alleen het materiaal of de kleurstelling verandert, dat je dan goed zit. Althans, je hebt dan geen (bouw)vergunning nodig.

Monument
Maar worden de kozijnen van een monument vervangen, dan mogen zelfs het materiaal en de kleur niet zonder monumentenvergunning wijzigen (bijlage II artikel 3a, eerste lid Bor).

Zijn het materiaal en de kleur echter wel gelijk, dan mag je de vervanging van kozijnen onder het ‘gewoon onderhoud’ in de zin van artikel 2, eerste lid Bor scharen (let natuurlijk wel op de cumulatieve randvoorwaarden). In dat geval heb je dus geen enkele vergunning meer nodig.

Bron: onder meer ABRvS 19 maart 2014, TBR 2014/62, noot

Frank HabrakenNieuwe kozijnen plaatsen? Is dit nou gewoon onderhoud of vergunningplichtig?