Nieuws

Opvallende bewijslastomkering! Eigenaren moeten aantonen dat hun ‘gevaarlijke’ bouwwerken ongevaarlijk zijn

Wie eist, bewijst. Dat geldt ook voor jou wanneer je (namens B&W) handhavend wil optreden tegen een – vermeende – overtreding van de regeltjes voor bestaande bouw uit het Bouwbesluit 2012 en de zorgplicht van artikel 1a van de Woningwet.

Maar voor bepaalde bouwwerken gaat dit binnenkort veranderen…

Bewijslast overtreding bestaande bouw Bouwbesluit 2012
Toegegeven, het valt natuurlijk niet mee om in bewoonde situaties even de overtredingen met de regels bestaande bouw uit het Bouwbesluit in beeld te brengen. Dat betekent echter nog niet dat je de bewijslast (en daarmee het bewijsrisico) op het bordje van de eigenaar van die woning mag leggen. Zoals in deze zaak blijkt, gebeurt dat kennelijk nog wel eens.

Maar je mag van die eigenaar niet vragen om mee te werken aan zijn eigen (mogelijke) ‘veroordeling’ door hem te dwingen een bouwtechnisch onderzoek te overleggen, waaruit blijkt dat er sprake is van een (eventuele) overtreding.

Bewijslast zorgplicht Woningwet
Dit geldt ook voor een – vermeende – overtreding met de zorgplicht van (artikel 1a van de) Woningwet. Deze zorgplicht bepaalt dat een eigenaar of gebruiker van een bouwwerk ervoor moet zorg dragen dat er geen gevaar voor veiligheid of gezondheid ontstaat of voortduurt.

Ook wanneer je een mogelijke overtreder wijst op deze zorgplicht, dan zul je toch echt zelf het onderzoek naar de staat van een bouwwerk moeten (laten) uitvoeren. De bewijslast kun je dus niet gemakshalve even doorschuiven naar de eigenaar van dat bouwwerk.

Althans, dat geldt nu nog voor alle bouwwerken. Binnenkort wordt de bewijslast bij bepaalde bouwwerken omgekeerd. Welke bouwwerken dat zijn wordt later in een ministeriële regeling bepaald.

Uit de recente kamerstukken kun je echter al wel afleiden dat men hierbij bepaalde ‘gevaarlijke’ bouwwerken op het oog heeft. In het verleden hebben zich immers ernstige ongelukken met bepaalde bestaande bouwwerken voorgedaan, zoals het bezwijken van gevelconstructies, galerijvloeren bij oude flatgebouwen en het bezwijken van RVS-ophangconstructies in zwembaden.

Enfin, voor (onder meer) deze bestaande bouwwerken zal (zeer) waarschijnlijk een onderzoeksverplichting voor eigenaren gaan gelden. Hiervoor wordt dan een derde lid bij het zorgplichtartikel 1a van de Woningwet in het leven geroepen.

Veiligheids- en gezondheidsrisico’s zullen zich normaal gesproken niet bij de bouw van zo’n bouwwerk maar pas later (soms pas tientallen jaren later) manifesteren. Dat een bouwwerk ooit volgens de geldende voorschriften is gebouwd, is natuurlijk geen garantie dat de staat van dat bouwwerk ook na verloop van tijd geen gevaar voor de gezondheid of de veiligheid kan opleveren.

Vaak moet er iets gebeuren voordat er iets gebeurd. En met de materie waar wij ons mee bezig houden, kan dat nog wel eens fataal zijn. Weet je nog het dramatische ongeval in november 2011, toen in een zwembad in Tilburg de ophanging van een geluidsbox het begaf? Met fatale gevolgen voor een kindje!

Hopelijk kunnen we met deze bewijslastomkering deze vreselijke gebeurtenissen met dergelijke bouwwerken in de toekomst zoveel mogelijk voorkomen.

Bron: ABRvS 11 september 2013, TBR 2014/11, noot & Kamerstukken 2013/2014, 33 798, nr. 6 Nota naar aanleiding van het verslag d.d. 27 januari 2014)

Frank HabrakenOpvallende bewijslastomkering! Eigenaren moeten aantonen dat hun ‘gevaarlijke’ bouwwerken ongevaarlijk zijn