Nieuws

‘Turbo-besluitvorming’ over bestemmingsplannen door B&W. Kan dat?

Je bent RO-medewerker en er ligt een verzoek voor een bestemmingsplanherziening op je bureau die (zoals wel vaker) zo spoedig mogelijk om een besluit vraagt. Dan denk je bij jezelf: ‘Makkelijker gezegd dan gedaan.’

Procedurele hobbels
De weg (ná terinzagelegging van het ontwerpplan) naar de gemeenteraad is vaak lang en ligt bezaait met procedurele hobbels (die op zichzelf wel begrijpelijk zijn). De raad vergadert immers om de zoveel maanden en alle stukken moeten ook nog eerst naar B&W en vervolgens naar de raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening.

Dat moet toch gemakkelijker kunnen? Nou, dat ligt aan je besluit. Ga je het bestemmingsplanverzoek honoreren of weigeren?

Overdragen bevoegdheid én verantwoordelijkheid vaststelling?
Vaak zijn er met principeverzoeken al knopen doorgehakt, zodat de daaropvolgende verzoeken om bestemmingsplanherzieningen (mits het plan voldoet aan een ‘goede ruimtelijke ordening’) gewoon worden vastgesteld. Tja, en dan heb je weinig keuze. Alleen de gemeenteraad kan dit plan dan vaststellen.

‘Shortcuts’ door het bestemmingsplan dan maar even door B&W te laten vaststellen zijn uitgesloten. Zo kan de bevoegdheid tot bestemmingsplanvaststelling niet aan B&W worden gedelegeerd. De wet is immers klip en klaar. Alleen de raad stelt bestemmingsplannen vast (artikel 3.1 Wet ruimtelijke ordening) en de wet voorziet ook niet in een delegatiemogelijkheid van deze bevoegdheid. En dan houdt het op (artikel 10:15 Awb).

Op zich is dit wel te verklaren. Een bestemmingsplan is immers een besluit van algemene strekking. Dit plan kent een verordenend karakter wanneer het gaat om de bouw- en gebruiksregeltjes van gronden en bouwwerken.

Overdragen bevoegdheid (exclusief verantwoordelijkheid) vaststelling?
Enfin, de bevoegdheid en de verantwoordelijkheid (delegatie dus) voor het vaststellen van bestemmingsplannen kun je dus niet overdragen aan B&W. En wat nu als je alleen de bevoegdheid overdraagt en niet de verantwoordelijkheid? Dus dat je de vaststelling van bestemmingsplannen mandateert aan B&W.

Vergeet het maar! Onze hoogste bestuursrechter ziet dit echt niet zitten. De aard van deze bevoegdheid verzet zich simpelweg tegen het mandateren van de bevoegdheid voor het vaststellen van bestemmingsplannen (ABRvS 15 oktober 2008, AB 2009/15 verwijst hiervoor naar artikel 10:3, eerste lid Awb).

Overdragen bevoegdheid afwijzing?
Goed, het honoreren van een bestemmingsplanverzoek moet je dus gewoon door de raad laten afdoen. Maar hoe zit het met een weigering van een bestemmingsplanverzoek?

Nou, sinds mei van dit jaar blijkt dat je dit weigeringsbesluit wél door B&W kunt laten nemen. Anders dan met de vaststelling van bestemmingsplannen, verzet de wet (artikel 10:3 Awb) zich niet tegen het mandateren van de bevoegdheid om een bestemmingsplanverzoek af te wijzen.

Vreemd? Tja, als je bedenkt dat de belangenafweging niet veel anders is dan is dit wel vreemd. De belangenafweging bij een afwijzing van een bestemmingsplanverzoek wordt immers net zo goed ingekaderd door het criterium van een ‘goede ruimtelijke ordening’ als bij het vaststellen van een bestemmingsplan.

En is het niet zo dat er geen mandaat mag worden verleend wanneer het gaat om het vaststellen van algemeen verbindende voorschriften (artikel 10:3, lid 2 onder a Awb), zoals het bestemmingsplan, doorspekt met z’n verordenende karaktertrekjes?

Helaas geeft onze hoogste bestuursrechter geen tekst en uitleg voor dit standpunt, maar ik kan me voorstellen dat de verklaring te vinden is in het feit dat het bij een afwijzing van een bestemmingsplanverzoek niet gaat om het vaststellen van algemeen verbindende voorschriften. De afwijzing heeft immers alleen rechtsgevolgen voor de verzoeker zelf.

Dus…
Kortom, wanneer een bestemmingsplanverzoek moet worden gehonoreerd dan zul je toch netjes de route naar de raad moeten doorlopen.

Maar wanneer eenmaal de bevoegdheid om bestemmingsplanverzoeken af te wijzen is gemandateerd aan B&W en je ziet een bestemmingsplanverzoek niet zitten, dan kun je je veel tijd besparen.

Bron: (een kritische blik op de) noot bij ABRvS 8 mei 2013, TBR 2013/98 (juli 2013)

Frank Habraken‘Turbo-besluitvorming’ over bestemmingsplannen door B&W. Kan dat?