Nieuws

Een monument is niet alleen aan de buitenzijde, maar ook aan de binnenzijde beschermd. Helemaal dus!

Een winkel in hartje Utrecht wil een nieuwe look. De zaak moet worden verbouwd. De gemeente krijgt van de winkelier dan ook netjes een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor bouwen binnen.

Alleen het winkelpand is al sinds 1987 geplaatst op de gemeentelijke monumentenlijst. Het prachtige pand is namelijk rond 1905 in Jugendstil gebouwd en dit pand is van belang vanwege het uitwendige aspect.

Nou, dat komt goed uit. De verbouwing wordt alleen aan de binnenkant van de winkel (het interieur) uitgevoerd. Het ‘uitwendige aspect’ blijft onaangetast. Een omgevingsvergunning voor het wijzigen van dit monument is dan ook niet noodzakelijk.

Reikwijdte monumentenstatus
Mooi niet dus! Je kunt een pand slechts als geheel op de monumentenlijst plaatsen. De beschermende werking van alle monumentenregels (of dit nu de Monumentenwet 1988 of de Erfgoedverordening als opvolger van de monumentenverordening is) strekt zich dus uit over het hele pand: de binnen- en buitenzijde (ABRvS 3 september 2008, 200708573/1).

Dat de omschrijving in het register van dit monument vooral het uitwendige aspect van het winkelpand bijzonder beschermingswaardig betitelt, betekent nog niet dat alleen dit aspect bescherming geniet. De beoogde verbouwing moet zich verdragen met de monumentale waarden van het hele pand. En nogmaals: dat geldt dus echt niet alleen voor Rijksmonumenten, maar ook voor gemeentelijke monumenten.

‘Milde’ afweging
Natuurlijk zal bij de afweging van de ‘monumentenvergunning’ een inwendige verbouwing van een monument minder zwaar wegen, wanneer in het monumentenregister aan de inwendige karakteristieken (binnenzijde) van het pand niet specifiek een monumentale waarde is toegekend (ABRvS 30 juni 1992, Gst. 1993-6971, 5, noot). Daar staat dan tegenover dat nader onderzoek wenselijk kan zijn, wanneer de verbouwing aspecten van het pand raakt die niet in het monumentenregister zijn omschreven.

Dus de winkelier hoeft zich over de vereiste ‘monumentenvergunning’ wat minder zorgen te maken. Dat zou overigens helemaal het geval zijn, wanneer de verbouwing alleen zou plaatsvinden in een later aangebouwde zijgevel of een vrijstaand bijgebouw. In dat geval is het monumentale pand namelijk te splitsen in min of meer zelfstandige onderdelen, zodat dit pand gedeeltelijk wel en gedeeltelijk geen monument is (KB 26 november 1975, BR 1976, p. 171). Lastiger ligt dit natuurlijk bij een gevel. Dat spreekt voor zich.

Dus…
Wanneer je een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het verbouwen van een monument in behandeling neemt, hou er dan rekening mee dat er ook een omgevingsvergunning voor het wijzigen van een monument moet worden aangevraagd. Of het nu gaat om de buitenzijde of de binnenzijde van het pand.

Deze 2 activiteiten (verbouwen en wijzigen van een monument) moeten dus in 1 omgevingsvergunning worden meegenomen (artikel 2.7 Wabo). Je kunt immers een monument niet verbouwen zonder het monument te wijzigen (onlosmakelijke samenhang).

Bron: onder meer deze week bepaald in ABRvS 14 november 2012, 201202012/1/A1

Frank HabrakenEen monument is niet alleen aan de buitenzijde, maar ook aan de binnenzijde beschermd. Helemaal dus!