Nieuws

Systematiek Wabo gaat op zijn kop: onlosmakelijke samenhang wordt deels losgelaten

Als je 10 woningen wil bouwen in afwijking van het bestemmingsplan, dan bestaat jouw bouwplan uit 2 activiteiten in de zin van de Wabo: afwijken van het bestemmingsplan en bouwen.

Deze activiteiten worden feitelijk tegelijkertijd uitgevoerd en hiervoor kun je op dit moment niet 2 deelvergunningen aanvragen. Dit alles moet in 1 omgevingsvergunning worden geregeld, aldus artikel 2.7 Wabo. Het gaat hier dus om de ‘onlosmakelijke samenhang’ van bepaalde activiteiten.

Begrip ‘onlosmakelijke samenhang’
Gelukkig kennen we bij onze wetgeving tekst & toelichting. Hierin kun je lezen wat nou eigenlijk de bedoeling is van het omslachtig geschreven artikel 2.7 Wabo. Kennelijk ziet de wetgever dit nu ook in. In de Wabo (artikel 1.1) wordt daarom een definitie van het begrip ‘onlosmakelijke samenhang’ opgenomen.

Onlosmakelijke samenhang deels losgelaten
Maar dat is niet het enige wat in de Wabo gaat veranderen. De systematiek van de Wabo wordt voor een belangrijk deel op zijn kop gezet. Zo wordt de huidige onlosmakelijke samenhang voor een deel losgelaten.

De activiteit ‘afwijken van het bestemmingsplan’ wordt namelijk losgeweekt van de ‘onlosmakelijke samenhang’. Hiervoor kun je dus straks een deelvergunning aanvragen. Het grote voordeel van deze wetswijziging is dat er een echte fasering kan worden bereikt in de besluitvorming over je project. Je kunt dan – vooruitlopend op de aanvraag van de vergunning om te bouwen – een deelvergunning en een rechtstitel verkrijgen om de gronden alvast bouwrijp te maken. En als je voor het bouwrijp maken ook alvast bomen moet kappen of een uitrit moet aanleggen, dan vraag je hiervoor ook een vergunning aan. Dat verandert natuurlijk niet.

Maar we kennen nu toch ook faseringsmogelijkheden? Ja, dat klopt (artikel 2.5 Wabo). Alleen je kunt na een vergunningverlening eerste fase pas met het bouwrijp maken (afwijken van het bestemmingsplan) beginnen wanneer de vergunning tweede fase (bouwen) in werking is getreden.

Extra weigeringsgrond bouwen
Inherent aan de bovenstaande wijziging van de onlosmakelijke samenhang, is een aanvulling van de weigeringsgronden voor een vergunning om te bouwen (artikel 2.10 Wabo). Die vergunning kan straks niet geweigerd worden wanneer er een vergunning is verleend voor het gebruik in strijd met het bestemmingsplan (planologisch afwijkingsbesluit). Die vergunning wordt dus een toetsingskader voor de vergunning om te bouwen.

Het is overigens niet de bedoeling om van het planologisch afwijkingsbesluit een algemeen toetsingskader te maken voor toekomstige niet uitgekristalliseerde bouwplannen. Het moet dus gaan om concrete plannen (maar ja, wat is algemeen en wat is concreet?).

Maar wanneer eenmaal de vergunning om af te wijken van het bestemmingsplan ten behoeve van de 10 woningen is verleend, dan mag je de woningen stapsgewijs bouwen door meerdere vergunningen voor het bouwen aan te vragen. Bijvoorbeeld na 1 jaar 3 woningen en na 2 jaar de overige 7 woningen. Deze mogelijkheid bestond onder het oude recht ook (ABRvS 22 juni 2011, AB 2011/194).

Verschil is (waarschijnlijk) wel, dat men niet meer bij iedere vergunning om te bouwen, ook het planologisch afwijkingsbesluit ter discussie kan stellen. Hoewel juridisch verklaarbaar, kon dit vreemd genoeg onder het oude recht wel.

Handigheidje
In het verlengde van dit alles, introduceert de wetgever nog een handigheidje (artikel 2.5a Wabo). Stel, je hebt al een vergunning om te wijken van het bestemmingsplan in huis. Een tijdje later vraag je een vergunning om te bouwen aan, maar door een aanpassing van het Bouwbesluit of veranderde marktomstandigheden past de beoogde vergunning om te bouwen niet meer binnen de kaders van je planologisch afwijkingsbesluit. In dat geval mag je ook het planologisch afwijkingsbesluit aanpassen (dat worden nog leuke discussies hoever je hiermee mag gaan).

Bron: Kamerstukken 33 135 en ‘Het wetsvoorstel voor het permanent maken van de Chw nader beschouwd’, TBR 2012/63

Frank HabrakenSystematiek Wabo gaat op zijn kop: onlosmakelijke samenhang wordt deels losgelaten