Nieuws

Eerst feitelijk handhaven, dan rechtsbescherming. 4 tips voor de inzet van spoedbestuursdwang

Tip 1. Haastige spoed is niet altijd goed
Alleen wanneer er sprake is van zeer spoedeisende situaties, mag je meteen feitelijk met een bestuursdwangactie optreden (artikel 5:31, tweede lid Awb). Dit mag dus nog voordat een (schriftelijk) bestuursdwangbesluit is genomen.

En onze hoogste bestuursrechter beoordeelt dit handhavingsinstrument streng. Logisch ook. Voor belanghebbenden staat immers pas bezwaar en beroep open wanneer het leed al is geschied.

Tip 2. Urgentie ontstaat niet door vrije dagen
De urgentie moet daarbij overigens veroorzaakt zijn door de illegale situatie zelf; niet door externe omstandigheden, zoals vrije dagen van gemeenteambtenaren- en bestuurders waardoor het niet mogelijk is een besluit op schrift te stellen.

Ook wanneer je netjes volgens het handhavingsdraaiboek eerst een voornemen tot toepassing van bestuursdwang verstuurt en vervolgens hierdoor in tijdnood komt, wordt de urgentie niet veroorzaakt door de illegale situatie zelf.

Tip 3. Deadline alsnog opstellen bestuursdwangbeschikking
In deze zeer urgente gevallen (veroorzaakt door de illegale situatie zelf) moet je dus achteraf alsnog een bestuursdwangbeschikking op papier zetten en op de gebruikelijke manier bekend maken. Dit moet je zo snel mogelijk doen (artikel 5:31, tweede lid Awb).

En wat is zo snel mogelijk? Nou, met 3 weken na de feitelijke bestuursdwangactie zit je wel goed (ABRvS 19 oktober 2011, BR 2012/9) en met 5 weken lijk je er ook nog wel mee weg te komen (ABRvS 15 maart 2006, AB 2006/266).

Tip 4. Wanneer toepassen?
Natuurlijk zijn er legio voorbeelden te bedenken. Zo werd de bestuursrechtelijke aanpak van onjuist buitengezette vuilniszakken door de Afdeling (ABRvS 7 april 2004, AB 2004/224) aangemerkt als een zeer spoedeisend geval in de zin van artikel 5:31, tweede lid Awb (toen: artikel 5:24, zesde lid Awb).

Ook het verwijderen van fietsen bij een station kun je als een zeer spoedeisend geval betitelen (ABRvS 24 oktober 2007, Gst. 2008/54).

En natuurlijk kun je ook bij directe veiligheids- en milieubedreigingen dit instrument inzetten. Zo werd vorig jaar bij de brand bij Chemie-Pack in Moerdijk nog hiervan gebruik gemaakt. Tijdens de bluswerkzaamheden bij deze zeer grote brand bleek immers dat de sloten rondom het perceel ernstig dreigden te worden verontreinigd. Er bestonden dus risico’s op ernstige aantasting van de volksgezondheid (Vz.Rb. Breda 21 april 2011, LJN BQ2058).

Bron: bovenstaande rechtsbronnen

Frank HabrakenEerst feitelijk handhaven, dan rechtsbescherming. 4 tips voor de inzet van spoedbestuursdwang