Nieuws

Crisismaatregel van de Natuurbeschermingswet biedt geen oplossing voor vergunningen, maar nu ook niet voor bestemmingsplannen

Bestemmingsplannen & crisismaatregel
Je stelt een uitbreiding van een bouwvlak voor een intensieve veehouderij vast. Deze bestemmingsplanwijziging mag echter geen significante gevolgen hebben voor Natura 2000-gebieden. Deze gebieden (Vogelrichtlijn- Habitatrichtlijngebieden) kennen immers het strikte beschermingsregime van de artikelen 19a (etc.) van de Natuurbeschermingswet 1998 (Nbw 1998).

Om deze ontwikkeling toch mogelijk te maken betoog je dat het bestemmingsplan niet in strijd is met de Natuurbeschermingswet, simpelweg omdat artikel 19kd Nbw 1998 uitzicht biedt op een Natuurbeschermingswetvergunning voor dit agrarisch bedrijf.

Artikel 19kd Nbw 1998 is in het leven geroepen via de Crisis- en herstelwet en heeft als uitgangspunt dat handelingen die, eventueel na saldering, niet leiden tot toename van de stikstofdepositie op daarvoor gevoelige habitats, in beginsel toelaatbaar zijn.

Sinds afgelopen vrijdag gaat jouw betoog dat artikel 19kd Nbw 1998 ook voor bestemmingsplannen een uitkomst biedt echter niet (meer) op. Voor bestemmingsplannen bepaalt artikel 19j, eerste lid Nbw 1998 dat gemeenteraden bij vaststelling van deze plannen rekening moeten houden met de gevolgen die deze plannen kunnen hebben voor Natura 2000-gebieden.

Maar artikel 19kd Nwt 1998 is alleen van toepassing op artikel 19c Nbw 1998-besluiten en artikel 19d Nbw 1998 (Natuurbeschermingswet-)vergunningen.

De reden is simpel. Artikel 19j Nbw 1998 staat immers niet genoemd in artikel 19kd Nbw 1998.

Dit had in deze zaak (Vz. ABRvS 18 november 2011, 201110808/2/R3) tot gevolg dat de raad onvoldoende onderzoek had verricht. Het bestemmingsplan werd daarom geschorst (er speelde immers een voorlopige voorziening).

Vergunningen & crisismaatregel
Maar ook bij de vergunningverlening heeft de crisismaatregel van artikel 19kd Nbw 1998 tot de nodige commotie geleid.

Veel bevoegde bestuursorganen gingen er – als je kijkt naar de wetsgeschiedenis van dit wetsartikel – namelijk vanuit dat er geen Natuurbeschermingswetvergunning (artikel 19d Nbw 1998) nodig was wanneer wordt voldaan aan de voorwaarden van artikel 19kd Nbw 1998. Dit is het geval wanneer er sprake is van een handeling die alleen stikstofdepositie veroorzaakt en ten opzichte van de referentiedatum van (in principe) 7 december 2004 per saldo geen toename plaatsvindt van de stikstofdepositie op voor stikstof gevoelige Natura 2000-gebieden. Althans, dat dacht men.

De Afdeling kijkt – ook hier – puur naar de redactie van het wetsartikel (overigens krijgt de redactie van een wetsartikel wel vaker voorrang boven de wetsgeschiedenis van een wetsartikel).

Ondanks de beoogde rechtsgevolgen van de wetgever (dus verwoord in de wetsgeschiedenis), komen deze bedoelingen niet terug in de tekst van de bepaling.

Kortom, als wordt voldaan aan de voorwaarden van artikel 19kd Nbw 1998, dan is er nog steeds een vergunningplicht (artikel 19d Nbw 1998).

Een uitzondering op de vergunningplicht van artikel 19d Nbw 1998 zou overigens ook tot de nodige rechtsonzekerheid leiden. Zonder voorafgaand onderzoek kun je immers niet objectief vaststellen of ook daadwerkelijk aan de eisen van artikel 19kd Nbw 1998 wordt voldaan en je dus geen Natuurbeschermingswetvergunning hoeft te verlenen. Onze hoogste bestuursrechter heeft wat dat betreft minder vertrouwen in een beoordeling van de veehouders, wanneer je dit aan deze ondernemers zelf overlaat (ABRvS 7 september 2011, 201003301/1/R2, TBR 2011/183, november 2011).

Verder had de Afdeling in deze uitspraak uitgemaakt dat artikel 19kd Nbw 1998 ook nog eens in strijd is met de habitatrichtlijn en daarom buiten toepassing moet blijven voor Vogelrichtlijngebieden die al vóór 7 december 2004 zijn aangewezen.

Al met al een uitspraak met verstrekkende gevolgen voor de praktijk.

Politieke reactie
Inmiddels heeft de politiek al op deze uitspraak gereageerd. Per brief van 28 september jl. heeft staatssecretaris Bleker aan de Tweede kamer laten weten dat – gelet op de uitspraak van 7 september jl. – het handhaven van de vergunningplicht in de situatie van artikel 19kd Nbw 1998 tot overbodige administratieve handelingen leidt. De regering zal dan ook op korte termijn met een voorstel komen om de wet op dit punt te ‘verduidelijken’. Ook artikel 19kd Nbw 1998 wordt zodanig aangepast, dat de strijdigheid met de Habitatrichtlijn alsnog wordt weggenomen. (Kamerstukken II 2011/12, 30 825, nr. 109).

Bron: onder meer Vz. ABRvS 18 november 2011, 201110808/2/R3

Frank HabrakenCrisismaatregel van de Natuurbeschermingswet biedt geen oplossing voor vergunningen, maar nu ook niet voor bestemmingsplannen